X
تبلیغات
vanvis


vanvis

honary farhangi

مجموعه کاخ گلستان، یادگاری به جاkakh-golestan/b/PIC_0034.jpgی مانده از ارگ تاریخی تهران محل اقامت شاهان سلسله قاجار و از زیباترین و کهنترین بناهای پایتخت دویست ساله ایران می باشد. این بنا روزگاری همانند نگینی در میان این ارگ می درخشید .

سابقه تاریخی ارگ سلطنتی که محدوده مکانی تاریخی آن را در شمال خیابان و میدان امام خمینی (سپه) در سمت غرب خیابان خیام ،در شرق خیابان ناصر خسرو و در جنوب خیابان پانزده خرداد و میدان ارگ تشکیل می دهد، به روزگار صفویه باز می گردد .

شاه طهماسب اول صفوی (930-984) نخستین پادشاهی بود که در سفرهای خود به قصد زیارت مقبره حضرت عبدالعظیم دستور داد بارویی به طول یک فرسخ به دور قصبه تهران احداث شود. پس از او شاه عباس صفوی در قسمت شمالی حصار طهماسبی چهار باغ و چنارستانی احداث نمود که بعدها دیوار بلندی گرد آن بنا کرده و عمارات مقر سلطنتی را در داخل آن ساخته، ارگ نامیدند .

در اواخر عهد صفوی تهران گاهی مقر موقت در بار شاهان صفوی قرار می گرفت و حتی شاه سلیمان (1077-1105) کاخی در این شهر برای خود بنا نهاد. ولی امروز اثری از بناهای دوره صفوی باقی نمانده است .

کهنترین بناهای موجود در مجموعه گلستان، ایوان تخت مرمر و خلوت کریمخانی متعلق به دوران کریمخان زند است. وی در نبرد های خود بر ضد محمد حسن خان قاجار در سال 1172 تهران را مرکز اردوکشی خود قرار داد و پس از پیروزی در این جنگ در دیوانخانه قدیم تهران که در زمان شاه سلیمان ساخته شده بود بار عام داد و با عنوان وکیل الرعایا حکومت ایران را در دست گرفت .

به فرمان او در تابستان همان سال حصار ارگ مجددا احیاء شد و یک دست حرمخانه و خلوتخانه و عمارت دارالحکومه در داخل آن بنا گردید و در تابستان سال بعد (1173) که اردوی خود را به چمن سلطانیه (زنجان) منتقل نمود. دستور داد یک دست عمارت خاصه و دیوانخانه بزرگ به سبک ساسانی و باغی در جنب آن بنا نمایند .

پس از مرگ کریمخان زند در 1193 آغا محمد خان قاجار در 1200 تهران را به پایتختی برگزید، ولی به دلیل لشکر کشیهای دائمی کمتر در مقر حکومت خود به سر می برد، و برای عمارت و آبادانی چندان فرصت نداشت . تا آنکه فتحعلی شاه در سال 1211 بر تخت سلطنت ایران جلوس کرد، از آن زمان به بعد با گسترش دستگاه اداری و تشریفات سلطنتی بناهای متعددی در داخل ارگ تهران عمدتا در زمان فتحعلی شاه و ناصرالدین شاه قاجار احداث شد .

در دوران رضا شاه پهلوی، بخشهای بزرگی از ارگ تهران، از جمله حصار دور آن، سردر باب عالی، ساختمان دفتر  استیفا، نگارخانه، تکیه دولت، نارنجستان، باغ گلشن و ساختمانهای اندرونی تخریب شد. محل سکونت شاه به سعدآباد وسپس در دوران محمد رضا شاه پهلوی به نیاوران منتقل و مجموعه گلستان به محل پذیرایی از میهمانان خارجی تبدیل گردید.پس از انقلاب مجموعه گلستان همچون اغلب عمارات سلطنتی دیگر بصورت موزه در آمد تا همگان بتوانند از آن دیدن کرده و از تماشای زیباییهای حاصل فکر و دست هنرمندان و صنعتگران ایرانی بهره برند .

بخشهای مختلف این مجموعه در حال حاضر عبارت است از:

ایوان تخت مرمر، خلوت کریمخانی، اتاق موزه (تالار سلام) و حوضخانه آن، تالار آینه ، تالار عاج یا سفره خانه ،تالاربرلیان یا سفره خانه،تالاربرلیان یا تشریفات، ساختمان کتابخانه، عمارت شمس العماره، عمارت بادگیر و حوضخانه وسیع آن، تالار الماس، کاخ ابیض، چادر خانه

عمارت خوابگاه :

جدیدترین ساختمانی که در کاخ گلستان ساخته شده است ، ساختمان خوابگاه می باشد که در سال 1338 شمسی به مناسبت سفر ملکه الیزابت به ایران احداث گردید . ساختمان خوابگاه محل اقامت پادشاهان و رؤسای جمهور بود . در حال حاضر این عمارت به کتابخانه نسخه های خطی کاخ گلستان اختصاص یافته است .


شمس العماره :

این بنا شاخص ترین بنای کاخ گلستان و ممتازترین ساختمان ضلع شرقی مجموعه است . گویا ناصرالدین شاه قبل از سفر به اروپا و بر اثر دیدن تصاویر بناهای فرنگستان ، تمایل پیدا می کند بنایی مرتفع ، نظیر آنها در پایتخت خود ایجاد نماید تا از بالای آن بتواند به همراه درباریان، منظره شهر و دورنمای اطراف را تماشا کند.

ساخت عمارت در سال 1282 ه . ق آغاز می گردد و پس از دو سال پایان می پذیرد که  آن را شمس العماره می نامند. طرح و نقشه آن ظاهراً از معیرالممالک و معمار آن استاد علی محمد کاشی بوده است.

شمس العماره یا بنای خورشید از شاخص ترین و زیباترین بناهای کاخ گلستان است. دلیل شاخص بودن آن : ارتفاع ، تزئینات و طراحی این بنا می باشد.

ساختمان ، دو برج هم شکل دارد کاشی کاری ها و پنجره سازهای آن ایرانی است که بهره ای نیز از معماری غربی دارد.


عکس خانه :

در طبقه زیرین عمارت بادگیر، مکانی که در آن اطاق تابستانی قرار داشت وبه وسیله بادگیرها و حوض میانی آن خنک می شد، اکنون عکس خانه قرار دارد، عکس خانه مجموعه ای از عکس های دوره قاجار را به همراه وسایل عکاسی آن دوران به نمایش می گذارد.

محل عکس خانه بعد از مرمت های فراوان به صورت فعلی درآمده است. مجموعه عکس های کاخ گلستان دومین مجموعه بعد از مجموعه سلطنتی انگلستان است . ناصر الدین شاه خود به این فن علاقه فراوان داشته و عکسهایی که دست خط خود او روی آن وجود دارد در عکس خانه به نمایش گذاشته شده است.


عمارت بادگیر:

عمارت بادگیر در زمان فتحعلی شاه در سال 1228 ه . ق ساخته شد . این عمارتبه طور کامل توسط ناصرالدین شاه بازسازی شد تا شکل امروزی خود را پیدا کرد . تغییرات داده شده در این ساختمان را می توان با مقایسه نقاشی آبرنگ محمود خان ملک الشعرا با ساختمان بازسازی شده دریافت . ساختمان دو اطاق گوشوار دارد و اطاق میانی با ارسی های زیبا (زیباترین ارسی موجود در کاخ گلستان) تزئین شده است . در زیر عمارت بادگیر یک اطاق تابستانی بزرگ بود . این اطاق تابستانی با جریان باد برگرفته از چهار برج بادگیر و با کمک حوض خانه میانی که آب قنات شاهی در آن جریان داشت خنک می شد .

در حال حاضر جریان آب به دلیل ایجاد رطوبت زیاد در ساختمان قطع شده است و از بادگیرها نیز مانند قبل استفاده نمی شود. اطاق تابستانی بعد از مرمت زیاد به عکس خانه دوره قاجار تبدیل شده است.


چادر خانه :

چادر خانه که دارای سردر و فضایی سر پوشیده است ، بین عمارت بادگیر و تالار الماس قرار داد و محل نگهداری چادرهای سلطنتی مورد استفاده در سفرهای پادشاهان قاجار می باشد و اکنون بین عمارت بادگیر و تالار الماس قرار دارد. در انبار چادر خانه ، در قدیم چادرهای سلطنتی نگهداری می شده  است .

ایل قاجار به زندگی در خارج از ساختمان و در زیر چادرهای سلطنتی علاقه فراوانی داشتند . در دوره سلطنتی قاجار نیز مرتباً سفرهایی خارج از کاخ انجام می شده که درآنها به همراه داشتن چادرهای سلطنتی جزء ملزومات بوده و توسط عده زیادی از خدمه صورت می گرفته است. چادرهای زیادی از این چادر خانه بعد از مرمت برای نمایشگاه و سخنرانی های کوچک استفاده می شدند.


تالار الماس :

در سمت جنوبی محوطه کاخ گلستان بعد از عمارت بادگیر ، تالار الماس قرار دارد . اساس این تالار در زمان فتحعلی شاه نهاده شده ولی در زمان ناصرالدین شاه تغییراتی در ظاهر و تزئینات آن داده اند . این بنا به مناسبت آئینه کاریهای داخلی اش بنام الماس خوانده شده است .

در زمان ناصرالدین شاه اغلب طاق نماها و طاقنماهای جناغی این تالار مانند بسیاری از طاقهای دیگرکاخ گلستان به طاقهای قوسی یا رومی تبدیل گردید و دیواره های تالار با کاغذ دیواری وارداتی از اروپا پوشانده شد.

نظر به اینکه تالار الماس در زمان فتحعلی شاه بنا شده است محل فعلی آن به نمایش آثار هنری دوره این پادشاه اختصاص یافته است.


کاخ ابیض :

در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه ، پادشاه عثمانی " شاه سلطان عبدالحمید " ، مقداری اثاثیه ارزشمند و گرانبها برای شاه ایران فرستاد.

چون در آن زمان تقریباً همه کاخ ها و تالارهای سلطنتی با تابلوها و اثاثیه متعدد پر و آراسته شده بود از این رو ناصرالدین شاه تصمیم گرفت که در گوشه جنوب غربی محوطه گلستان، که سابقاً محل کلاه فرنگی یا برج آغا محمد خانی بود، کاخ جدیدی بنا نماید و هدایای سلطان را در آن جای دهد.

این بنا به علت سفیدی رنگ نمای ساختمان – که به شیوه بناهای قرن 18 اروپا گچبری و نماسازی شده – و نیز به سبب آنکه پله ها و ازارهای سرسرای کاخ از مرمر سفید رگه دار بود کاخ ابیض نامیده شد.

کاخ ابیض از همان ابتدای بنای خود به محل اشتغال صدراعظم ها اختصاص یافت و جلسات هیئت دولت تا سال 1333 شمسی در این کاخ و در تالار سلطان عبدالحمید تشکیل می شد.

در سال 1344 به سبب تاجگذاری محمدرضا پهلوی درضلع غربی و نیز طبقه پایین ساختمان تغییراتی بوجود آمد و از سال 1347 به موزه مردم شناسی تبدیل گردید.


موزه مخصوص:

این عمارت که در شمال کاخ گلستان و در طبقه زیرین تالار سلام قرار گرفته است ، در حقیقت بخشی از ساختمان اولین موزه ایران است که به دست توانای محمد ابراهیم خان معمار باشی ساخته شده است . در زمان ناصرالدین شاه و شاهان قاجار این مکان انبار چینی آلات و نقره هایی بود که از کشورهای اروپایی به شاهان قاجار هدیه می شد.

در زمان پهلوی این مکان به موزه مخصوص تبدیل شد و کلیه اقلام اهدایی مخصوص و شاخص پادشاهان اروپایی به شاه قاجار به این مکان انتقال داده شد.

از اشیاء ویژه ای که در موزه مخصوص نگاهداری می شود ، می توان زره شاه اسماعیل صفوی ، تیر و کمان نادر شاه افشار ، ساعد بند و مهر فتحعلی شاه ، تاج آغا محمد خان ، دسته مهرهای سلاطین قاجار، گوی غلطان عاج ، تخم شترمرغ و غیره  را نام برد.


تالار ظروف :

تالار ظروف ایجاد شده در بنای این ساختمان که بر روی نارنجستان و در شمال ساختمان سفره خانه شاهان قاجار ایجاد شده در سال 1344 شمسی به پایان رسید و کلیه هدایایی که سلاطین اروپایی به شاهان قاجار اهدا کرده بودند از عمارت موزه (تالار سلام) به این عمارت انتقال داده شد و در داخل ویترین هایی که به این منظور ساخته شده بودند ، قرار گرفت.

ظروفی که در داخل این عمارت وجود دارد ، اکثراً بسیار زیبا و تماشایی هستند . از جمله جالبترین آنها می توان سرویس چینی جنگهای ناپلئون بناپارت ، سرویس اهدایی نیکلای اول، سرویس جواهر نشان اهدایی ملکه ویکتوریا و سرویس ساخته شده از سنگ گرانبها اهدایی الکساندر سوم و سرویس چینی اهدایی ویلهلم به ولیعهد دولت ایران را نام برد.

 

نوشته شده در سه شنبه بیست و پنجم دی 1386ساعت 22 توسط fateme|

اکبر رادی صبح امروز در بیمارستان پارس دار فانی را وداع گفت.
به گزارش سایت ایران تئاتر،‌ اکبر رادی نمایشنامه‌نویس نام‌آشنای تئاتر کشورمان ساعت 7 صبح امروز پنجم دیماه در بخش ICU بیمارستان پارس دار فانی را وداع گفت.
او که از سال گذشته کماکان با بیماری جسمی دست پنجه نرم می‌کرد، از چندی قبل در بیمارستان پارس بستری بود.
رادی نمايشنامه نويس و، مدرس نمايشنامه‌نويسي در سال 1318در رشت متولد شد و از جمله آثار متعدد وی می‌توان به نگارش نمایشنامه‌های "ملودی شهر بارانی"،‌ "شب روی سنگ فرش خیس"، "لبخند باشکوه آقای گیل"، "مرگ در پاییز" و ... اشاره کرد.
گفتنی است،‌ نیمه نخست سال جاری نمایشنامه "مرگ در پاییز" استاد اکبر رادی چاپ و منتشر شد.
مراسم تشییع پیکر آن مرحوم صبح روز جمعه 7 دی ماه ساعت 8:30 از مقابل تالار وحدت به سمت قطعه هنرمندان بهشت زهرا انجام خواهد شد.      
اكبر رادي

نمايشنامه نويس، مدرس نمايشنامه‌نويسي
تاريخ تولد: 1318رشت
تحصيلات: كارشناسي علوم اجتماعي از دانشگاه تهران

نمايش‌ها:
نگارش داستان‌هاي بلند”افسانه دريا“ و"مسخره" ؛ چاپ نشده است؛ 1336
نگارش نمايشنامه”از دست رفته“؛(چاپ نشده)؛ 1337
نگارش داستان”باران“ و"جاده"؛ مجله”اطلاعات جوانان“؛ 1338
نگارش داستان”سوءتفاهم“، هفته نامه فردوسي؛ 1339
نگارش داستان”كوچه“؛ ماهنامه”سخن“؛ 1339
نگارش نمايشنامه”مسافران و، مرگ در پاييز“؛ چاپ در مجله”پيام نوين“؛ 1344
نگارش نمايشنامه”روزنه آبي“‌؛ انتشارات انديشه؛1341 به كارگرداني”‌شاهين سركيسيان“؛ تالار انجمن فرهنگي ايران و آمريكا؛1345
نگارش نمايشنامه”مرگ در پاييز“؛ انتشارات رز؛ 1349 به كارگرداني”عباس جوانمرد“؛ تهران، تلويزيون ملي ايران؛1346
نگارش نمايشنامه”از پشت شيشه‌ها“؛ انتشارات روزن؛1346 به كارگرداني”ركن‌الدين خسروي“؛تهران، تالار بيست‌وپنج شهريور(سنگلج)؛ 1348
چاپ مجموعه داستان"جاده"؛ انتشارات لوح؛ 1349
نگارش نمايشنامه”ارثيه ايراني“؛ انتشارات امير كبير؛ 1347 به كارگرداني”خليل موحدديلمقاني“؛تهران، تالار بيست‌وپنج شهريور (سنگلج)؛ 1349
نگارش نمايشنامه”افول“؛ انتشارات طرفه؛ 1343 به كارگرداني”علي نصيريان“؛تهران، تالار بيست‌وپنج شهريور(سنگلج)؛1349 ـ 1350
نگارش نمايشنامه”صيادان“؛ انتشارات زمان؛1348 به كارگرداني”فرامرز طالبي“؛دانشگاه تهران، تالار فردوسي ؛ 1352
نگارش نمايشنامه”لبخند باشكوه آقاي گيل“؛ انتشارات زمان؛ 1352 به كارگرداني”ركن‌الدين
نگارش مقاله"دستي از دور"؛ مقالات، انتشارات رز؛ 1352
خسروي“؛تهران، تالار بيست‌وپنج شهريور(سنگلج)؛ 1353
نگارش نمايشنامه”در مه بخوان“؛ انتشارات زمان؛ 13٥4
نگارش مقاله"نامه‌هاي همشهري"؛ مقالات، انتشارات نمونه؛ 1356
نگارش نمايشنامه”پلكان“؛ انتشارات زمان؛1368 به كارگرداني”هادي مرزبان“؛تهران ،تئاتر شهر،تالاراصلي؛ 1363
نگارش نمايشنامه”آهسته با گل سرخ“؛ انتشارات نمايش؛ 1368 به كارگرداني”هادي مرزبان“؛تهران ،تئاترشهر ، تالار اصلي ؛ 1366، 1367
نگارش نمايشنامه”منجي در صبح نمناك“؛ انتشارات زمان ؛ 1365 به كارگرداني”منصور حيدري“؛ تبريز ، تالار تربيت؛ 1368
نگارش نمايشنامه”هاملت با سالاد فصل“؛ انتشارات زمان؛ 1357 به كارگرداني”هادي مرزبان“؛ تهران، تئاتر شهر،تالار چهارسو؛ 1369
"بشنو از ني"؛ مصاحبه، انتشارات هدايت؛‌ 1370
نگارش نمايشنامه”آميز قلمدون“؛ انتشارات نيلا ؛1377 به كارگرداني”هادي مرزبان“؛ تهران ،تئاتر شهر،تالار چهارسو؛ 1376
نگارش نمايشنامه”شب روي سنگ‌فرش خيس“؛ انتشارات نيلا ؛ 1378 به كارگرداني”هادي مرزبان“؛تهران ،تئاتر شهر ،تالار اصلي؛1377
"مكالمات"؛ مصاحبه، انتشارات، ويستار؛ 1379
نگارش نمايشنامه”باغ شب نماي ما“؛١٣٧8به كارگرداني”هادي مرزبان“؛ تهران ،تئاتر شهر،تالار اصلي؛ 1380
انتشار جلد اول دوره آثار(دهه 40) با عنوان ”روي صحنه آبي“؛انتشارات قطره؛١٣٨٢
نگارش نمايشنامه"خانمچه و مهتابي"؛ انتشارات آگرا؛ 1382
انتشار جلد دوم ‌دوره آثار(دهه 50) با عنوان ”روي صحنه آبي“؛انتشارات قطره؛١٣٨٣
انتشار جلد سوم ‌دوره آثار(دهه 60) با عنوان ”روي صحنه آبي“؛انتشارات قطره؛١٣٨٣
"انسان ريخته"؛ مجموعه بيست مقاله، انتشارات قطره؛ 1383
انتشار جلد چهارم دوره آثار(دهه 70) با عنوان ”روي صحنه آبي“؛انتشارات قطره؛١٣٨٤
نگارش نمايشنامه”ملودي شهر باراني“؛ انتشارات نيلا؛ 1382 به كارگرداني”رضا ميرمعنوي“؛ رشت، جشنواره سوره، مجتمع فرهنگي سردار جنگل‌؛ 1380 به كارگرداني"هادي مرزبان"؛ تهران، تئاترشهر، تالار اصلي؛ 1384
نگارش نمايشنامه”تانگوي تخم مرغ داغ“؛انتشارات ويستار؛١٣81 به كارگرداني"علي فتوحي"؛ تبريز؛ 1384
نگارش نمايشنامه”شب به خير جناب كنت‌“؛انتشارات قطره؛١٣٨٢ به كارگرداني"ميكائيل شهرستاني"؛ تهران، تئاترشهر، تالار قشقايي؛ 1385
نگارش نمايشنامه"كاكتوس"؛ انتشارات قطره؛ 1382 به كارگرداني"مژده ساعي"؛ تهران، تالار مولوي؛ 1385
نگارش نمايشنامه"آهنگ‌هاي شكلاتي"؛ انتشارات قطره؛ 1385 به كارگرداني"ميكائيل شهرستاني"؛ تهران، تئاترشهر، تالار قشقايي؛ 1385
نگارش نمايشنامه"پايين گذر سقاخانه"؛ انتشارات قطره؛ 1383 به كارگرداني"هادي مرزبان"؛ تهران، تئاترشهر، تالار اصلي؛ ‌1385
                                                                             
نوشته شده در چهارشنبه پنجم دی 1386ساعت 20 توسط fateme|


آخرين مطالب
»
» طرح‌های اسلامی یک تازه مسلمان در بازار مد
» پوشش زنان در ايران -قسمت اول
» طراحی صحنه
» زندگی
» دلواپسی
»
» طراحی صحنه ی نمایش خرس های پاندا ...
» طراحی صحنه سوررئالیستی
» تحلیل تم نمایشنامه خرسهای پاندا به روایت یک ساکسیفونیست که دوست دختری در فرانکفورت دارد
Design By : Pars Skin