به دنبال نشست هاي سال گذشته انجمن طراحان صحنه و لباس خانه تئاتر در خصوص طراحي صحنه و لباس تئاتر در جهان، امسال نيز برگزاري اين نشست ها با محور موانع و مشكلات طراحي صحنه و لباس ادامه دارد. در اولين نشست كه بيستم تيرماه برگزار شد، ادنا زينليان، از طراحان با تجربه لباس و مدرس دانشگاه، در خصوص جايگاه طراحي لباس در تئاتر امروز ايران به سخنراني پرداخت.
برنامه*ريزي صحيح آموزشي و ارائه واحدهاي طراحي لباس در رشته كارگرداني، مشخص شدن جايگاه و شرح وظايف طراح لباس تئاتر، هماهنگي و تعامل بين طراح لباس و كارگردان، استفاده از فارغ التحصيلان طراحي لباس به عنوان دستيار در كنار طراحان با تجربه و تناسب در تقسيم بودجه و مشخص شدن دستمزد طراحان لباس در هر نمايش براساس دانش و تجربه كاري، از راهكارهاي ارائه شده توسط ايشان به منظور كم كردن مشكلات كاري طراحان لباس است. به اعتقاد زينليان كمبود كتابهاي پژوهشي، تأليف و ترجمه در خصوص طراحي لباس از مشكلات عمده ديگر است و كتابهاي موجود اغلب درباره تاريخچه لباس است. وي در سخنان خود ضمن اشاره به پيشرفت كمي و كيفي تئاتر در چند سال اخير به لزوم توجه بيشتر به لباس اشاره كرد و گفت: صحنه تئاتر محلي، شوي لباس و بالماسكه نيست. تئاتر براي بسياري، نوعي عبادت است كه بايد حرمت آن حفظ شود.
زينليان در بخش ديگري از سخنان خود وظيفه اصلي طراح لباس را خواندن دقيق نمايشنامه، تحقيق درباره نويسنده و سبك نوشتاري او، درك فضاي نمايشي و اهداف نويسنده و شناسايي و تفكيك شخصيتهاي نمايشي عنوان كرد و افزود: طراح لباس در صحنه به دنبال طراحي لباسي است كه ياريگر بازيگر در ارائه خصوصيات خاص يك شخصيت باشد. بنابراين بايد شخصيت را بشناسد و اين حاصل نمي شود مگر با تحقيق منابع و تبادل نظر با كارگردان و ديگر اعضاي گروه.
وي حضور طراح لباس در تمرين هاي گروه را الزامي دانست و گفت: اين حضور به طراح كمك مي كند تا فيزيك و بدن بازيگر را بهتر بشناسد و همچنين تغييرات احتمالي در نمايشنامه و ميزانسن ها و حركتها را بهتر شناسايي كند.
اين مدرس دانشگاه در خصوص مشكلات واحدهاي آموزشي رشته طراحي صحنه و لباس در دانشگاهها گفت: واحدهاي درسي دانشگاهها در اين رشته شناخت كاملي از الگو، دوخت، پارچه، ابداع طرح جديد و ... به دانشجويان نمي*دهند و متأسفانه در جامعه تئاتر نيز جايگاه طراح لباس به عنوان يك حرفه هنوز جا نيفتاده است و چنانكه شاهديم حتي در بروشورها و پوسترهاي تئاتر نيز فقط نام برخي افراد شاخص مي آيد و اين قابل قبول نيست.
وي افزود: اكنون به دليل نبود رشته طراحي لباس فارغ التحصيل اين رشته نيز وجود ندارد و طراحان لباس، اكثراً فارغ التحصيل طراحي صحنه يا دكور هستند در حالي كه شناخت مواد در طراحي لباس، متنوع تر و گسترده*تر از شناخت مواد در صحنه يا دكور است؛ طراحي لباس صحنه نياز به آموزش تخصصي بيشتري دارد.
وي با اشاره به اينكه در اوايل انقلاب حتي دانشجويان رشته ادبيات نمايشي موظف بودند واحدي به نام شناخت طراحي لباس بگذرانند گفت: اكنون رشته كارگرداني نيز واحدي درسي با اين عنوان ندارد. حال كارگرداني كه شناختي از لباس تئاتر ندارد چگونه مي تواند هماهنگي لازم را در گروه به وجود آورد؟
زينليان در پايان با اشاره به آرشيو هاي فعال لباس مثل تئاتر شهر و تالار وحدت، از قوانين اين آرشيو ها انتقاد كرد و گفت: اين قوانين به ما مي گويند نبايد هيچ دخل و تصرف و تغييري در لباس ها بوجود آيد حال آنكه در بسياري از موارد با يك تغيير و اصلاح، تهيه لباس مورد نظر امكانپذير خواهد شد. همچنين به نظر مي رسد اگر در هنگام جشنواره، آرشيو*هاي لباس در روزهاي تعطيل نيز فعال باشند مشكل ترافيك كاري بر تأخيرهاي هميشگي نخواهد افزود.
__________________
منبع:انجمن تخصصی هنر های نمایشی