دوره مادها



مادها اولين حکومت فراگير در فلات ايران بودند آنان از هر طبقه و قومي که بودند براي جلوه گري هر چه بيشتر خود به هر چيزي که گمان مي بردند خودآرايي است مانند يک نياز حتمي و حياتي دست مي يافتند و در هر زمان وسايل موجود را از طلا، نقره، مفرغ، آهن تا گچ و سنگ و صدف مي ساختند.

کتاب «پوشاک باستانی ایرانیان» دربارهٔ پوشش زنان در دوران مادها با تکیه بر نقوش برجستهٔ برجا مانده می‌گوید که پوشاک زنان آن دوران از دید شکل با پوشاک مردان یکسان است. در ادامه دربارهٔ آن نقوش چنین می‌نویسد:«مرد و زن به واسطه اختلافی که میان پوشش سرشان وجود دارد، از هم تمیز داده می‌شوند. به نظر می‌رسد که زنان پوششی نیز روی سر خود گذارده‌اند و از زیر آن گیسوهای بلندشان نمایان است.»

دوره پارسى‏ها (هخامنشيان)


پارسى‏ها به وسيله کوروش، دولت ماد را از ميان برداشته و سلسله هخامنشى را تأسيس کردند. آنها از نظر لباس همانند مادها بودند. در مورد پوشاک خاص زنان اين دوره آمده است: «از روى برخى نقوش مانده از آن زمان، به زنان بومى برمى‏خوريم که پوششى جالب دارند. پيراهن آنان پوششى ساده و بلند يا داراى راسته چين و آستين کوتاه است.



به زنان ديگر آن دوره نيز برمى‏خوريم که از پهلو به اسب سوارند. اينان چادرى مستطيل شکل، بر روى همه لباس خود افکنده و در زير آن، يک پيراهن با دامن بلند و در زير آن نيز، پيراهن بلند ديگرى تا به مچ پا نمايان است. »

دوره اشکانيان



در اين دوره نيز همانند گذشته، پوشش زنان ايرانى کامل بوده است. در اين باره چنين مى‏خوانيم: « لباس زنان اشکاني پيراهني بلند روي زمين، گشاد، پرچين، آستين دار و يقه راست بوده است و پيراهن ديگري روي آن را مي پوشانيده است. قد پيراهن دوم نسبت به اولي کوتاه و ضمناً يقه باز بوده است و روي اين دو پيراهن چادر به سر مي کردند. »

پيراهن ها از پارچه هاي منقش (مخصوصاً قلابدوزي شده) تهيه مي شده است. آنان کفش ساده دوران اشکاني را به پا مي کردند و کمربندشان منحصر به نواري بوده که براي جمع کردن گشادي پيراهن در زير سينه مي بستند.



نقش برجسته پالير در موزه لوور زني از دوره اشکاني را نشان مي دهد. اين زن چادر به سر دارد و زير آن عمامه اش به خوبي نمايان است. بر بالاي پيشاني (پايين عمامه) فلزي پهن منقوش و برجسته چون نواري موهاي جلوي سر را پوشانده و با وضع مطلوبي به عقب سر برده است.



در جاى ديگر آمده است: «چادر زنان اشکانى به رنگ‏هاى شاد و ارغوانى و يا سفيد بوده است. گوشه چادر در زير يک تخته فلزى بيضى منقوش يا دکمه که به وسيله زنجيرى به گردن افکنده شده، بند است. اين چادر به نحوى روى سر مى‏افتاده که عمامه (نوعى کلاه زنانه) را در قسمت عقب و پهلوها مى‏پوشانيده است.